Những bộ sách làm “mềm” lịch sử

0
135
Một số cuốn sách đã xuất bản của bộ sách Góc nhìn sử Việt (nhà xuất bản Dân trí và Công ty cổ phần sách Alpha ấn hành)

Lịch sử không thể chỉ là những con số khô khan, những dòng ghi chép sơ cứng về sự kiện, nhân vật; lịch sử phải được nhìn từ nhiều góc độ, được viết mềm mại. Tâm niệm như vậy nên nhiều đơn vị làm sách ở Việt Nam đã có những góc nhìn khác về lịch sử.

Nhẹ nhàng

Triều Trần (1225-1400) đã ghi dấu ấn đậm nét trong lịch sử dân tộc với nhiều chiến công oanh liệt, mang đậm tinh thần Đông A bất khuất. Bộ truyện Hào khí Đông A (nhà xuất bản Tri thức và Công ty văn hóa Đông A ấn hành, tháng 11 năm 2014) đưa các em nhỏ gặp gỡ mười nhân vật tiêu biểu của triều đại này. Họ, từ vua đến quan, từ bậc quân tử đến phận nữ nhi…, mỗi người một tài năng, một khí phách nhưng tất cả đều hết lòng vì giang sơn xã tắc. Những câu chuyện được nhà văn Lê Minh Quốc công phu khảo cứu sử liệu rồi thể hiện bằng ngôn ngữ trần thuật nhẹ nhàng. Về Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư, tác giả viết: Người đời nhớ đến ông bởi tài cầm quân đánh giặc và bản lĩnh hơn người. Dù từng có danh vọng cao trong triều, nhưng lúc sa cơ thất thế, ông sẵn sàng chọn nghề bán than kiếm sống. Dù xã hội không con trọng kinh doanh buôn bán, ông cũng chẳng nề hà. Cho dù còn để lại nhiều tranh cãi song Trần Khánh Dư đã thể hiện bản lĩnh sống và tư duy mới mẻ mà thời ấy không mấy ai có được.” Một giai thoại thú vị về Trần Khánh Dư là đầu cơ nón ma lôi. Chuyện rằng: “Không chỉ giỏi trận mạc, Trần Khánh Dư còn thể hiện tài năng kinh doanh. Ông coi trọng nghề buôn, một suy nghĩ ít thấy của người đương thời. Vùng đất Vân Đồn xưa nay người dân vẫn sinh sống bằng nghề buôn bán trên biển. Khách buôn từ phương bắc đến giao thương nhiều nên quân dân đều ăn mặc theo cách của họ. Khi giữ chức phó đô tướng quân nơi đây, Trần Khánh Dư ra lệnh: “Quân trấn giữ Vân Đồn là để ngăn phòng giặc phương bắc tràn sang. Quân ta không nên đội nón của người phương bắc, vì sợ khi có sự vội vàng khó lòng phân biệt, vậy phải đội nón ma lôi (Ma Lôi là tên làng ở Hồng Lộ, có tài khéo đan nón bằng trúc thanh bì nên lấy tên làng để gọi tên nón), ai làm trái tất bị phạt. Nhân đó, ông sai người nhà mua nón ma lôi chất đầy thuyền, đậu ở cửa sông rồi sai thuộc hạ lẻn đi mách cho dân biết nơi có thuyền bán nón. Thiên hạ tranh nhau mua. Ban đầu, giá chưa tới một tiền, sau bán giá cao hơn, mỗi cái nón trị giá bằng một tấm vải. Nhờ vậy, Khánh Dư thu về được hàng ngàn tấm!”

Một trang trong cuốn truyện tranh về Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư (nhà xuất bản Tri thức và Công ty văn hóa Đông A ấn hành)

Họa sĩ Kim Duẩn lại khéo dùng màu sắc và đường nét điểm tô, dẫn dắt các em nhỏ trở về với xa xưa, dễ dàng tiếp nhận từ lịch sử những điều bổ ích.

Đầu năm 2013, anh Trần Đại Thắng, Giám đốc Công ty văn hóa Đông A, có ý tưởng về bộ sách Hào khí Đông A nên anh đặt hàng nhà văn Lê Minh Quốc viết bản thảo, họa sĩ Kim Duẩn vẽ minh họa. Bộ sách gồm mười tập truyện tranh (khổ 19cm x 26cm, mỗi tập 17 trang, in 2.000 bản/tập) viết về Thái sư Trần Thủ Độ, Phật hoàng Trần Nhân Tông, Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn, Chiêu Minh vương Trần Quang Khải, Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật, Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư, Bảo Nghĩa vương Trần Bình Trọng, Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản, Huyền Trân công chúa, Thượng tướng Trần Quang Khải. Bộ sách ra mắt đúng dịp kỷ niệm 10 năm thành lập Công ty văn hóa Đông A, ngày 5/11/2014 và được độc giả đón nhận nhiệt liệt.

Ông Dương Trung Quốc, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, cho rằng: Theo Wikipedia tiếng Việt, trong tiếng Hi Lạp cổ, từ “historia” – gốc của từ lịch sử trong nhiều ngôn ngữ – có nghĩa là “sự tìm hiểu kiến thức bằng cách điều tra. Bạn đọc, nhất là các bạn đọc nhỏ tuổi, khi đọc bộ sách này, mong các bạn luôn đặt câu hỏi của người điều tra rằng: “Có thực khuôn mặt người xưa như thế này chăng?”, “Trang phục, họa tiết trên trang phục có thực như thế này chăng?”, “Chiến thuyền, chiến cụ có đúng như thế này chăng?”… Mỗi câu hỏi các bạn đặt ra là một bước đi tới sự khám phá, tìm tòi, điều tra cho lịch sử nước nhà ngày càng sáng tỏ…”

Hiện Đông A đang chuẩn bị in bộ truyện tranh về mười vị quan văn nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam như Chu Văn An, Lê Quý Đôn, Mạc Đĩnh Chi, thiền sư Vạn Hạnh, Đào Duy Từ… Bộ sách do nhà văn Lê Minh Quốc viết lời, họa sĩ Phạm Ngọc Tuấn vẽ tay hoàn toàn nên rất đẹp và độc đáo, dự kiến sẽ ra mắt vào ngày 1 tháng 6 năm 2015.

Đa diện

Cũng mong muốn cung cấp cho độc giả một cảm nhận khác về lịch sử Việt Nam, Công ty sách Alpha kết hợp với nhà xuất bản Dân trí ấn hành bộ sách Góc nhìn sử Việt. Đây là chuyện kể hấp dẫn về các nhân vật lịch sử như Quang Trung (Hoa Bằng), Trần Hưng Đạo (Hoàng Thúc Trâm), Phan Đình Phùng (Đào Trinh Nhất), Nữ tướng thời Trưng Vương (Nguyễn Khắc Xương), Bắc cung hoàng hậu Lê Ngọc Hân thời ở Huế (Nguyễn Đắc Xuân), Bóng nước hồ Gươm (Chu Thiên). Đây là những cuốn sách đã được in trước đây, nay Công ty sách Alpha mua bản quyền xuất bản lại. Năm 1944, nhà văn Hoa Bằng cảm thán: “Ôi, là người đồng thời và ngang hàng với Nã Phá Luân (Napoléon Bonaparte – T.G.), Quang Trung cũng có thiên tài về quân sự, cũng có thủ đoạn thần tốc trong việc hành binh, cũng có chí hăng, hoài bão lớn… Vậy mà Nã được gửi nắm xương trong đền Invalides để cho người sau viếng thăm ca tụng! Còn Quang Trung? Sự nghiệp oanh liệt phải vùi sâu trong vực thẳm thời gian! Trèo lên Đống Đa trông ra bốn mặt “nào gái, nào trai, nào áo, nào mũ, nào ngựa kéo xe, trâu cày ruộng, gió bụi lưng trời mờ mịt… Vua Quang Trung nào đâu? Cảm vì thế, tôi viết lại trang sử Quang Trung.” Thế rồi ông khảo cứu các sách sử của Việt Nam (Đại Nam chính biên liệt truyện, Đại Nam nhất thống chí, Lê kỷ, Khâm định Việt sử…), của Trung Quốc (Đại Thanh thực lục, Đông hoa toàn lục…), của Pháp (Giụ am ngâm lục, Nouvelles lettres édifiantes…) v.v. để dựng nên chân dung đa diện về người anh hùng áo vải. Nếu như người ta vốn chỉ biết về những chiến công oanh liệt kết quả của lối đánh thành tốc của Quang Trung, thì Hoa Bằng còn chỉ ra rằng “Muốn mở mang về kinh tế, vua Quang Trung chú trọng vào việc buôn bán, hết sức khuếch trương việc mở thị trường.” Thế nên ông đã phái người sang điều đình với triều đình Mãn Thanh xin mở chợ buôn bán ở Bình Thủy quan thuộc tỉnh Cao Bằng và Du Thôn ải thuộc tỉnh Lạng Sơn, nhưng miễn đánh thương thuế. Ông cũng lại xin lập nha hàng ở phía Nam Ninh thuộc tỉnh Quảng Tây, mục đích cốt để dân Nam sang đó buôn bán làm ăn, khiến đường thương mại ngày một thuận lợi phát đạt.” (Đòi lập nha hàng ở Tàu, trang 391)

“Sách sử tạo ra ý chí dân tộc.”, tâm nguyện góp phần hun đúc ý chí dân tộc nên anh Nguyễn Cảnh Bình, Giám đốc Công ty cổ phần sách Alpha, quyết tâm đầu tư cho bộ sách Góc nhìn sử Việt. Hiện tại, bộ sách đã ra được 28 cuốn, từ nay đến cuối năm, sẽ có thêm 30 cuốn nữa. Theo anh, Alpha có tiềm năng hàng nghìn cuốn, nhưng trước mắt sẽ ấn hành 200 cuốn về chuyện kể các nhân vật lịch sử Việt Nam, dư địa chí Việt Nam, những câu chuyện lịch sử Việt Nam – thế giới (Việt – Hoa bang giao sử, Việt – Pháp bang giao sử…), Việt Nam qua con mắt người nước ngoài v.v.. Mục tiêu của Alpha là mang đến cho độc giả những cái nhìn thật nhất, hấp dẫn nhất về lịch sử. Mỗi cuốn được in từ 1.500 bản đến 2.000 bản và bán rất tốt, được cả các độc giả lớn tuổi và trẻ tuổi hào hứng mua.

“Đây là giai đoạn mà sách lịch sử Việt Nam phải được khai quật lại, phải được xem xét lại, phải được xuất bản lại. Những cuốn đã xuất bản quá lâu hoặc chưa được xuất bản, những nhân vật lâu nay không được nhắc đến, những nhân vật và tư tưởng bị quên lãng, bị vùi dập đâu đó… cần được mang lại cho mọi người. Bộ sách sẽ gồm hàng trăm cuốn viết về lịch sử dân tộc, về những nhân vật lịch sử với cách nhìn mới mẻ, đa chiều, về những sự kiện và câu chuyện của dân tộc Việt Nam bị quên lãng nhiều thập kỷ nay đang được chúng tôi mang lại cho độc giả. Người Việt Nam phải hiểu rõ hơn, sâu sắc và đầy đủ về quá khứ để soi rọi tương lai. Nếu chúng ta hiểu đầy đủ và toàn diện về lịch sử đất nước, về dân tộc, hẳn chúng ta sẽ tìm ra con đường phát triển và có động lực mạnh mẽ cho sự thay đổi.”, anh Bình cho biết.

Đồng cảm với ý tưởng của anh Bình, anh Nguyễn Thanh Tú, Giám đốc điều hành NTS group, đã đặt Công ty sách Alpha thực hiện tủ sách Kể chuyện lịch sử, đặt ông Lê Văn Lan – nhà sử học – viết tiếp bộ sách sử Những vì sao đất nước. Anh Tú cho biết, thông qua Quỹ hỗ trợ giáo dục của NTS group, mỗi cuốn sách sẽ in chừng 50 trang với số lượng tối thiểu là 50.000 bản, có cả bản sách điện tử, để bán, tặng trong hệ thống các trường học từ cấp tiểu học đến trung học phổ thông trên cả nước.

Mỗi người một nghiệp nhưng họ đều gặp nhau ở điểm chung rằng phải làm cho lịch sử hấp dẫn với người dân, nhất là thế hệ trẻ. Họ tự nhận đó là trách nhiệm mà mình phải làm để đóng góp cho xã hội.Фильчаков прокурор